Tüketici Hukuku nedir?

Tüketici hukuku, tüketici ile satıcı arasında bulunan sözleşmeleri ve işlemleri düzenleyen bir hukuk türüdür. Tüketici hukuku kavramını detaylı bir şekilde ele almadan önce tüketim olayındaki tarafların tanıtımı ile konuya başlamak daha açıklayıcı olacaktır. Tüketici en genel tanımı ile herhangi bir mal ve hizmeti satın alma yolu ile bunu kullanan ve tüketen bireye denmektedir. Tüketimi yapan kişi gerçek kişi olabileceği gibi tüzel kişide olabilmektedir. Kişisel ve kurumsal ihtiyaçlarımızdan dolayı toplumda herkes belirli aşamalarda tüketici olarak değerlendirilebilmektedir. Satıcı ise bu olayın hizmet sağlayıcı yada ürün satışını yapan tarafında konumlanmaktadır. Satıcı ürünü üreten yada hizmeti sağlayan asıl kişi olabileceği gibi onlar adına hareket eden gerçek veya tüzel kişiliklerden de oluşabilmektedir.

Tüketicinin Korunması Kanunu

İlk defa 1995 tarihinde kabul edilen yasa ile tüketicilerin yaptığı alışverişlerde yada aldığı hizmetlerde korunmasına yönelik kanun oluşturulmuştur. Bu kanunun oluşturulmasında ki amaçlar aşağıda belirtilmiştir.

  • Tüketicinin genel ihtiyaçlarının karşılanması
  • Tüketicinin satın alma işlemlerinde güven duyması ve güvenlik sağlanması
  • Tüketicilerin isteği mal ve hizmeti serbest bir şekilde özgür iradesi ile seçebilme hakkı tanıma
  • Tüketicilerin satın aldığı mal ve hizmetler hakkında bilgi edinme hakkının tanınması ve bu ürünlerle ilgili eğitilme hakkı
  • Tüketicilerin satın alma işlemleri esnasında temiz bir doğada yaşama hakkının elinden alınmaması
  • Tazmin yükümlülükleri

Tüketici kanunu tüketim davranışları içerisinde yer almakta olan tüm sözleşmeleri denetlemekte ve düzenlemektedir. Tüketici sözleşmelerinde yer alan bilgiler ışığında tüm tüketicilerin oluşabilecek olumsuzluklara karşı dava açma hakkı bulunmaktadır. Günümüzde açılan davalar tüketici hakem heyetine başvuru yapılması sureti ile açılabileceği gibi tüketici mahkemelerine başvuru yapılarak da açılabilmektedir.

Tüketici Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemeleri Başvuru Sınırları

Tüketici hakem heyeti mahkemeye gitmeden il ve ilçe hakem heyetleri yardımı ile çözmeye çalışan birimlerdir. Burada ki uyuşmazlıklar mahkemeye taşınmadığı için daha hızlı bir şekilde çözüme ulaşabilmektedir. Tüketici mahkemelerine başvuru yapabilmek için ise belirli bir tutar sınırı bulunmaktadır. Tüketicinin başvuruda bulunduğu olumsuzlukla ilgili durumun parasal kıymeti ile ölçülen bu sınırı aşmayan işlemler tüketici hakem heyetleri yardımı ile sonuçlandırılabilmektedir. Bu sınırlar her yıl değişebilmekte ve işlemlerde yeni yayınlanan tebliğlerde geçerli kabul edilen parasal değer sınırı kabul görmektedir.

Tüketici Kanununda Belirtilen Tüketici Haklarına İlişkin Maddeler

Tüketici kanununa istinaden tüketicinin satın aldığı mal ve hizmet karşılığında hak iddia edebileceği durumlar şu şekildedir;

  • Satın aldığı mal veya hizmetin ayıplı olması durumunda bu malın iadesi, değişimi talep edilebilmektedir. Satılan ayıplı  mal kendisinde kalmak üzere kusur oranı tutarında indirim isteme hakkına sahiptir. Satın aldığı malın kusurlu olması halinde onarım masrafları satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım talep etme hakkı bulunmaktadır. Onarım maliyetinin kabul edilebilir sınırlarda olması gerekmektedir.
  • Tüketici satın aldığı mallarla alakalı olarak 7 gün içerisinde bir gerekçe göstermeye gerek kalmaksızın iade hakkını kullanabilmektedir. Cayama hakkı olarak ifade edilen bu maddede belirtilen süre içinde talebin satıcıya iletilmesi yeterlidir. Bu süre içinde mal kullanılmış ise cayma hakkı geçerli olmaz. Mal ancak kabul edilebilir ölçüde gözden geçirilmiş olmalıdır.

Tüketici hukuku ilk olarak tüketici mal veya hizmeti satın alma olayına girmeden ona güvenlik sağlama konusunda hizmet etmektedir. Burada amaç tüketiciyi koruyarak güvenle alışveriş yapmasına olanak tanımaktır. İkinci olarak ise mal veya hizmet satın alındıktan sonra tüketici tarafından zarar olarak kabul gören işlemlerden onu korumaktır. Bu doğrultuda bakıldığında tüketici hukuku satıcı ve alıcı arasında hem düzeni oluşturmak, güveni sağlamak ve denetim yapmakla görevli olarak koyulmuş kurallardan oluşmaktadır.

Tüketici hakem heyetine nasıl başvuru yapılır, online nereden başvurulur?

Tüketici şahsen veya avukatı vasıtasıyla birebir elden veya posta ile yahut elektronik ortamda e devlet kapısı aracılığıyla Tüketici Bilgi Sistemi (https://tuketicisikayeti.ticaret.gov.tr) üzerinden başvuru yapabilir.

Tüketici hakem heyetine başvuru ücreti nedir?

Heyete başvuru ücretsizdir.

Tüketici hakem heyetine başvuru sınırı 2022 yılı için kaç TL’dir?

Üst sınır şehrin büyükşehir statüsünde olup olmamasına göre değişmekle birlikte üst sınır 15.430 Türk Lirası olarak Ticaret  Bakanlığınca belirlenmiş olup her yıl güncellenmektedir.

İhtiyaç kredisi hükümleri hangi kanuna tabidir?

Ticari kaygı güdülmeden gerçek kişilerin mal veya hizmet alımında kullanıma sunulan ihtiyaç kredisi niteliği gereğince Tüketici Hukuku kapsamında değerlendirilmekte ve olası hukuki meseleler Tüketici mahkemesince çözüme kavuşturulmaktadır.

 

 

Yorum yapın

Danışmanlığınızı planlamak için bizimle iletişime geçin.

Jet Hukuk Bürosu
Mecidiyeköy
İstanbul