Savaş hukuku nedir?

Savaş hukuku, uluslararası kamu hukukun alt dalı olan ve savaş ilanı, savaşta esir düşen kişiler için uygulanması gereken kuralları, bazı silahlarla ilgili kullanım kurallarını içeren bir hukuk dalı olarak faaliyet göstermektedir. Ayrıca savaş hukukunun kavramı içerisine, savaşa girmek için kabul edilebilen durumları savaş sırasında sergilenen davranış ve tutumların genelini de almaktadır. 

Savaş dışı olup, savaş hukuki alanında değerlendirilen saldırı çeşitleri de mevcuttur. İşgal etme, istila altına alma, abluka altına alma, denizlerde yapılan kuvvet gösterileri da bu saldırı çeşitleri arasında yer almaktadır. 

Ayrıca uluslararası savaş dışı suçları da mevcuttur. Bunlar ise; soykırım, insanlık suçları ve saldırı şeklinde gerçekleşen suçlardır.

Tüm bu suç çeşitleri savaş hukukunun konusu olan suçlardır. Bu suçların türü ne olursa olsun insani değerleri ön planda tutarak hukuki boyutlarının değerlendirilmesi eşitlik, adalet ve kanunilik ilkelerine dayanarak sonuçlandırılacaktır. 

Savaş Hukuku Nedir?

Savaş hukuku nedir? Sorusuna, savaş başlamadan önce, savaş başladıktan sonra, savaş esnasında tarafları ilgilendiren tüm hukuki sorumlulukların içine alındığı bir hukuk alanıdır cevabı ile yanıt verilebilmektedir. 

Savaş suçları ise;

  1. Kişilerin kasıtlı olarak öldürülerek hayatlarının sonlandırılması,
  2. İşkenceler, insanlık dışı muameleye maruz bırakılma,
  3. Kasten vücuda ya da insanların sağlığına ciddi anlamda zarar verecek ve ıstıraba yol açabilecek davranışlarda bulunmak,
  4. Askeri gereklilik dışı durumlar olmasına rağmen mülkiyet hakkının yok edilmeye çalışılması ya da mülkiyetin sahiplenilmesi durumu,
  5. Savaş esirlerinin, düşman devlet silahlı kuvvetleri için çalıştırılmaya zorlanması,
  6. Esirleri hukuka aykırı olacak şekillerde sürgün etme ya da alı koyma işlemi uygulanması,
  7. Esir düşen kişilerin hukuki haklarına aykırı davranışlar sergileme,
  8. Savunmasız tüm yerleşkelere ve savunmasız kişilere, sivil halka, kasten saldırılması ve bu alanların bombalanması,
  9. Yaşama hakkına saldırı, sakat bırakma, zalimce davranışlar sergileme,
  10. Irza geçme, fahişeliğe zorlama, cinsel köleleştirme, kısırlaştırmaya zorlama, hamileliğe zorlama gibi cinsel şiddet uygulamasında bulunma,
  11. Merhamet gösterilmeyeceğinin duyurulması,
  12. Zehirli silah ya da zehir kullanımı,
  13. İnsan onurunu zedeleyen hakaret, aşağılama, küçük düşürme gibi eylemlerde bulunma,
  14. Kişileri usulsüz bir biçimde rehin almak, savaş suçları arasında yer almaktadır.

Savaş Hukuku Nasıl İşler?

Devletler tarafından en sık işlenen suçlar arasında yer alan savaş suçları, ceza avukatları tarafından takip edilmesi gereken suçlar arasındadır. Her devlet işlenen suçlara kendince meşruluk kazandırdığı için, ceza avukatlarının konularına savaş alanlarında çok iyi çalışmalar yürüterek topladıkları bilgileri, hukuki bir formüle sokarak mahkemeye başvurması son derece önem taşımaktadır.

Savaşların yürütülmesinde bazı temel prensipler olmalıdır. Genel olarak savaşın önlenmesi, silahlı kuvvetlerin çatışları yönetimi, savaş sırasında sivillerin genel davranışları, savaş esnasında savaşan kişilerin durumu ve davranışları, savaş mağdurları, ya da savaş sonrası malların nasıl değerlendirileceği, işgal edilen yerlerin yönetimi, savaşan devletler ile savaşa taraf olmayan devletlerin aralarındaki ilişkilerin nasıl olması gerektiği konuları bu prensipler arasındadır. Bu prensiplerin kanunda yer alan kısımlarına aykırı herhangi bir davranış hukuki bir sürecin başlamasına sebebiyet verebilmektedir. 

Savaş Hukuku Temel İlkeleri Nelerdir?

Savaş hukuku temel ilkeleri;

  • Savaşçı statü ile savaşa katılan kişiler ile savaşa katılmayanları ayırt edebilme,
  • Hedefe ulaşabilmek uğruna bir savaş için gerekli ve yeterli olandan fazla silahlı güç kullanımına sebebiyet verebilme,
  • Gereksiz acılara sebebiyet vermeyecek şekilde silahlı güç kullanımı sağlamak,
  • Savaş tarafları arasında orantılılık sağlayabilecek şartları oluşturabilmek şeklinde sıralanabilmektedir.

Hukukun her alanında olduğu gibi, eşitlik, kanunilik ve insani değerleri ön planda tutacak şekilde savaş hukuku temel ilkeleri de belirlenmektedir. Ayrıca savaşta esir düşen kişilere insani davranışlar sergilemenin gerekliliği ve esirlere işkence edilmesinin bir suç teşkil etmesi, son olarak da esirlere adaletli davranmak zorunda olunması da temel prensipler arasında sayılmaktadır. 

Yorum yapın

Danışmanlığınızı planlamak için bizimle iletişime geçin.

Jet Hukuk Bürosu
Mecidiyeköy
İstanbul