Kamu sağlık hukuku nedir?

Kamu sağlığı hukuku, toplum sağlığının korunması ve bu bağlamada alınması gerekli olan önlemler ile bu önlemler doğrultusunda uygulanacak yaptırımları düzenleyen bir hukuk dalıdır. 

Hasta ve hekim haklarının korunmasına yönelik olarak, sağlık hizmetlerinin genelini kapsayacak şekilde kural ve hükümler belirlenmiştir. Bu bağlamda özel muayenene ve hastanelere kanun ve kanun hükmünde kararnameler ile birtakım yükümlülükler verilmiştir.  

Kamu Sağlığı Hukuku Nedir?

Kamu sağlığı hukuku nedir? Sorusuna devlet hastaneleri ve özel hastanelerde meydana gelen yanlış teşhis ve yanlış tedavi sonucu oluşan durumlar için şahıslar tarafından açılan tazminat davalarının adli ve idari olarak yargı organlarına taşındığı ve sonuçlandığı bir hukuk alt dalıdır cevabı verilebilmektedir. 

Sağlık hizmetlerinin verildiği yerlerde doktor ve hasta arasındaki ilişki ile ilgili tüm hukuki, cezai, idari sorumlulukların yürütüldüğü ve sağlık çalışanlarının hakları ile ilgili, hastaların rızaları ve hastalara yapılan uygulamaların, sağlık hukuku çerçevesinde gerçekleşmesi ile ilgili konular kamu sağlık hukukunun konuları arasında yer almaktadır. 

Kamu Sağlığı Hukuku Nasıl İşler?

Hekimler, hastalarına tıbbi müdahalelerde bulunmadan önce mutlaka detaylı bir aydınlatma yapmak durumundadır. Ayrıca hastaların mahremiyetinin korunması yönünde hasta ile ilgili bilgilerin gizliliği ilkesine saygı göstermek durumundadırlar. 

Hastanın rızası alınmaksızın hastaya herhangi bir uygulama yapma ya da kanunda yer alan durumları ihlal edecek davranışlarda bulunan hekimlere hastaların tazminat davası açabilme hakları mevcuttur. Psikolojik ve ekonomik boyutta zarara uğrayan hasta ya da hasta yakınları maddi ve manevi tazminat davası açabilme hakkına sahiptir. 

Ayrıca hastaların haksız fille uğraması sonucu hastalarda herhangi bir yaralanma meydana gelmesi ya da hastanın ölümüne sebep verilmesi söz konusu ise hekime, taksirle öldürme suçundan ceza davaları da açılabilmektedir. 

Kamu Sağlığı Hukuku Temel İlkeleri Nelerdir?

Kamu sağlığı hukuku temel ilkeleri de eşitlik, adalet ve hukukilik ilkelerine dayanarak belirlenmiştir. 

  • Herkes yaşama, maddi- manevi varlığını koruyarak yaşamını idame ettirme hakkına sahip olduğundan aldığı sağlık hizmetlerinde de bu durum göz önünde bulundurularak hareket etmek durumundadır.
  • En temel insan hakkı yaşama hakkı olduğundan bu hakkı ortadan kaldırmak yetkisi kimsede olmayacağı için tüm hastalara insani muamele edilmesi gerekmektedir.
  • Hastanın din, dil, ırk, mezhep, siyasi düşünce, felsefi düşünce, cinsiyet, ekonomik ve sosyal durumuna bakılmaksızın sağlık hizmeti alması sağlanmak durumundadır. Herkes sağlık hizmetine kolaylıkla ulaşabilmelidir.
  • Kanunda belirtilen durumlar ve tıbbi zorunluluk teşkil eden durumlar dışında kişiden rızası alınmadan kesinlikle vücut bütünlüğü ve kişilik haklarını ihlal edebilecek durumda müdahale edilemeyecektir.
  • Tıbbi araştırmalara dahil edilebilecek kişiler için kişiden rıza alınması ve Bakanlık izni alınması zorunluluktur. Aksi taktirde kişi tıbbi bir araştırma için tedavi uygulanamayacaktır.
  • Son olarak kanun tarafından belirlenmiş durumlar ve tıbbi zorunluluk içeren durumlar dışında hastaların özel hayatları ile ilgili konular gizli tutulmak zorunda olacaktır.

Sağlık hukuku kapsamına giren bu maddeler gereğince, etik bir şekilde bu kurallara aykırı hareket eden hekimler teşhis ve tedavi sürecindeki tüm hataların cezai bir yaptırımı olduğunu bilerek hareket edebileceklerdir. 

Mesleki hatalar olarak değerlendirilen, hekim hatası sonucu çocuk düşürtmek, hastadan ya da hasta yakınlarından herhangi bir onay almadan hastaya işlem uygulamak, hastanın sağlık durumunu olumsuz etkileyecek gereksiz ilaçların yazımı gibi durumlar ile karşılaşan hastaların tazminat davası açabilme hakları mevcuttur. 

Kamu Sağlığı Hukuku’na Genel Bakış 

Hekim ve hasta ilişkilerini bir yasal düzenleme ile garanti altına alarak düzenleme yapılan kamu sağlık hukuku alanında geliştirilen tüm bu çalışmalar ile hastalar yasada suç olarak belirtilen durumlara maruz kaldıkları durumlarda yasal olarak haklarını savunabilme özgürlüğüne sahip olacaktır. 

Hasta rızası olmadan doktor ameliyat edebilir mi?

Hayati tehlike içerir acil durumlar haricinde doktorun rızası olmayan hastayı ameliyat etmesi suçtur, oluşan sonuca göre vekaletsiz iş görme, kasten yaralama suçlarını oluşturur.

Devlet hastanesindeki doktorun kusuruna dayalı tazminat davası nerede görülür?

Kamu kurululuşu olan devlet hastanesinde yapılan işlemden kaynaklı davalar öncelikli olarak idareye karşı açılır, idarenin ilgili kamu personeline rucu hakkı saklıdır.

Özel hastanedeki doktorun kusuruna dayalı tazminat davası nerede görülür?

Özel hastaneyi işleten kurum ve işlemi gerçekleştiren doktor aleyhinde doğrudan dava açmak mümkündür.

Yorum yapın

Danışmanlığınızı planlamak için bizimle iletişime geçin.

Jet Hukuk Bürosu
Mecidiyeköy
İstanbul