Havacılık hukuku nedir?

Havacılık hukuku, hava sahasının kullanılmasını ve hava sahası dahilinde yer alan ortamlarda ortaya çıkan olayları belirli bir şekilde düzenleyen hukuk dalı içerisinde yer almaktadır. Hava sahası teriminden yer yüzeyiyle dış uzay arasında bulunan boşlukların anlaşılması için kullanılır. Radyo dalgaları, uzaya fırlatılan uzay araçları, sistemler ve diğer nesneler hava sahasından geçmekle beraber havacılık hukuku terimi sadece sivil havacılığı ve uçak, hava gemisi, balon ve benzer hava araçları ile ilgili konuları düzenleyen tüm kuralları hukuk neticesinde kapsamaktadır. 

Havacılık Hukuku Nedir?

Hava sahası üstünde ulusal egemenlik kavramı uluslararası hukukun temel ilkeleri arasında yer almaktadır. 1919 yılında Fransa’nın başkenti Paris’te imzalanan Hava Ulaşımı Düzenine İlişkin Sözleşme bu ilke esaslı olarak yer verilen antlaşmalardandır. 

Yine bu duruma ek olarak 1944 yılında Chicago’da imzalanan ve bu sözleşme içerisinde de yerini alan Uluslararası Sivil Havacılık Sözleşmesi’nde benzer ilke “Her devlet kendi topraklarını kaplayan hava sahası üzerinde tam ve muğlâk bir egemenliğe sahiptirler.” İfadesi şeklinde geçmektedir. 

Chicago Sözleşmesi içerisinde yer alan ilkelere göre bir devletin hava sahasından geçen uçaktaki insanların tamamı söz konusu devletin yasalarına bağlı olacağı belirtilmektedir. Sadece insanların da değil uçağın yine ilgili devletin hava hukuku yasalarına ve hava trafikleri denetimine ilişkin kurallarına mutlaka uyması zorunludur.

Bu uygulama ile karşımıza çıkanlar;

  • Hava sahasına giriş,
  • Hava sahasından çıkış,
  • Pasaport işlemleri,
  • Gümrük
  • Sağlık
  • Göç,

Gibi konular ile ilgili yasal düzenlemelerin yanı sıra uçağa, mürettebata, yolculara ve kargo işlemlerine göre ilişkin belgeleri de kapsamaktadır. Bu sözleşmeyi imzalayan ülkeler havaalanlarına iniş ve benzeri konulardaki ücretleri de kapsayan hava hukuku ile alakalı kuralları sözleşme içerisinde taraf bütün ülkelerin uçaklarına, milliyete göre hiçbir ayrım yapılmaksızın birebir uygulamak ile yükümlü kılmaktadır. 

Havacılık Hukuku Nasıl İşler?

Havacılık hukuku gereği her devler yabancı uçakların kendi hava sahalarından geçişlerini serbest bir şekilde düzenlemek ile yetkili olmaktadır. Hava ulaşımlarına ilişkin haklar ile ilgili uluslararası düzeyde bir birlik sağlamak adına girişimler, aynı ölçüde başarılı bir şekilde yürütülmemiştir. Bundan dolayı hava ulaşımları ile alakalı yasal düzenlemeler genelde devletlerin imzaladıkları ikili antlaşmalar ile belirlenmektedir. 

Yine havaalanlarına ilişkin yasal düzenlemeler havacılık hukuku kapsamında değerlendirilir. Birçok ülkede havaalanları devlet izni ile açılmaktadır. Uçakların iniş ve kalkış durumları ya da başka yerlerin kullanılmasına göre kısıtlayıcı koşullar çerçevesinde de izinler sağlanır. 

Havacılık hukuku alanında ihtiyaç duyulan tüm konular için danışmanlık hizmeti almak aslında burada nasıl bir titiz çalışma yürütüldüğünü görmek için yeterlidir. Buna göre;

  • Ortak teşebbüsler
  • Üretim
  • Alım-satım
  • Birleşme ve devralma
  • Uçak ve ekipman kiralamalar
  • Ulusal ve uluslararası düzenlemeler
  • Risk yönetimleri
  • Sigortacılık faaliyetleri
  • Anti tröst
  • Tahkim

Gibi konularda mutlaka uzman bir havacılık hukuku deneyimi ile ortak bir çalışma yürütmeniz gerekmektedir. 

Havacılık Hukuku Temel İlkeleri Nelerdir?

1944 yılında uluslararası mevzuatlar ile düzenlenen havacılık kuralları içerisinde birçok temel ilke yer almaktadır. Burada genel esas havacılık sisteminin düzenli ve programlı bir şekilde hareket etmesi, sisteme doğrudan ya da dolaylı olarak dahil olan her detayın incelenmesi ve olası hak ihlalleri durumunda uygulanması gereken cezai yaptırımlar başta olmak üzere ilgili durumlarda elde edilen hak ve hukukları incelemektedir. Havacılık hukukuna dair ilkeler genelde ülkelerin hava sahalarındaki haklarını, uçakların ve yolcuların uyması gereken koşulları, havaalanları ve bunlar içerisindeki haklar gibi birçok konuda olmaktadır. Burada esas olan havacılık sektörünün hak ve sorumluluklarına devletlere göre belirlemek ve verilen hakların korunmasını sağlamak adınadır. İlgili temel ilkelerin tamamı devletler tarafından kabul edilmekte ve uluslararası hukukta yeri olan ilkelerdir.

Bundan dolayı burada karşımıza çıkan temel ilkelerin neler olduğu ve hangi durumlarda hangi ilkeye göre hareket edilmelidir gibi sorular alanında uzman kişilere danışılmalıdır.

 

Yorum yapın

Danışmanlığınızı planlamak için bizimle iletişime geçin.

Jet Hukuk Bürosu
Mecidiyeköy
İstanbul