Çevre hukuku nedir?

Çevre insanların ile tüm canlıları yaşadığı ve yaşamını devam ettirebilmesi için gerekli olan ortamı oluşturmaktadır. Çevre dendiğinde bu kavramın içerisine pek çok konu dahil olmaktadır. Bunların en önemlilerini ise hava, su, toprak gibi ana bileşenlerin yanında hayvanlar, bitkisel türler, doğal gıda türleri ve doğal kaynaklardır. Günümüzde insanın davranışları ve egemenliğinden dolayı çevre kavramı içerisinde insanlar tarafından inşa edilmiş tüm çevresel sistemlerde çevre hukuku alanında incelenmektedir. Dünya üzerinde yaşamını sürdüren tüm canlıların varlıklarını sürdürebilmeleri için gerekli çevresel şartların oluşmasını teminen çevre hukuku geliştirilmiştir.

Çevre Hukukun İçeriği ve Amacı Nedir?

İnsan nüfusunun hızla çoğalması beraberinde aşırı sanayileşme ve tüketimin artması çevresel bir dizi problemi beraberinde getirmiştir. Bu nedenle tüm canlıların yaşadığı çevrede birtakım düzenlemeler yapmak ve bunları kurala bağlama ihtiyacı duyulmuştur. Çevre hukuku bu bağlamda ortaya çıkan bir hukuk dalı olup kapsamı oldukça geniş çerçevede incelenmesi gerekmektedir. Çevre hukukunun içerdiği kuralların ana amacı çevreyi korumaktan ibarettir.

Çevresel problemlerin artması ve kaynakların zarar görme derecelerinin büyümesi ile birlikte çevre hukukuna ait kurallar Anayasa ve Kanun ve yönetmeliklerde de yer almış ve bu doğrultuda çevresel değerlerin hukuki kurallar ile güvence altına alınması amaçlanmıştır.

Çevre hukuku sadece ulusal olarak değil uluslararası bütünlüğün sağlandığı pek çok anlaşma ve genelge ile korunan konular arasında yer almaktadır. Çünkü bir bölgede ya da ulusta yaşanan çevre kirliliği sadece bu ülke sınırlarında yaşayan canlıları değil çevre kirliliğinin etkileri diğer devletlerinde yaşam alanlarını tehdit edebileceğinden konu uluslararası kurallar ve genelgeler ile de koruma altına alınmaya çalışılmaktadır.

Çevre Hukukun Diğer Hukuk Dalları ve Konuları ile İlişkisi

Çevre hukuku konusu itibari ile pek çok ayrı boyutu etkilediğinden hem diğer hukuk dalları ile ilişkili olmakta hem de ekonomi, fizik, tıp, kimya, ekoloji, sosyoloji gibi pek çok konuyla bağlantılı olarak incelenmektedir. Burada bir örnek vermek gerekir ise çevre hukuku ekonomi ile sıkı bir bağlantı içindedir. Bunun sebebi ekonomik unsurların birçok kısmı çevresel kirliliği oluşturan ana nedenleri oluşturmaktadır. Bu sebeple çevre ekonomisi denilen bir konu ve apayrı bir disiplin doğmuştur. 

Çevre hukukunun geniş yelpazesi bu hukuk dalının diğer hukuk birimleri de ilişkide olmasını sağlamıştır. Çevre hukukun yakın ilişkide olduğu hukuk çeşitleri ise idare hukuku, uluslararası kamu hukuku, anayasa hukuku, ceza hukuku ve özel hukuk sayılabilmektedir. Örneğin ceza hukukunda çevrenin korunmasına dair pek çok madde bulunmaktadır. 

Çevre hukuku hem dinamik hem de özel hukuk kapsamı içinde değerlendirilebilir. Toplumun tüm kesimini ilgilendirdiğinden kamu hukuku ve toplumsal hukuk dallarını da içine alan dinamik bir yapıdadır. Aynı zamanda sürekli değişen toplum davranışlarının içinde özel hukuk kapsamına da girmektedir.

Günümüzde Başlıca Çevresel Problemler ve Bu Konuların Çevre Hukuku İçerisindeki Yeri

Yaşadığımız yüzyılda en önemli çevresel problemleri artan su kirliliği, hava kalitesinin bozulması, atıklardan dolayı oluşan toprak bozulması ve toprak kirliliği, biyolojik çeşitliliğin çeşitli nedenlerden ötürü tahrip edilmesi, genetiği ile oynanan ürünlerin yarattığı tahribat, ozon tabakasında meydana gelen olumsuzluklar, küresel ısınma, çölleşme, elektromanyetik kirlilik, ormansızlaşma gibi konular oluşturmaktadır. Çevre hukuku tüm bu sorunlara yönelik olarak geliştirilen birtakım düzenlemeler ve kurallar sistemi ile aktörlerin tamamının davranışlarını düzenlemeyi ve yaptırımları ele almaktadır.

Çevreyi kasten kirletme suçunun cezası nedir?

Türk Ceza Kanunu madde 181 uyarınca toprak, hava veya suyun kasten kirletilmesi suçu adli para cezası yaptırımı bulunmaktadır. Kirliliğe sebep olan atıklar hava, su veya toprakta kalıcı etki bırakırsa iki aydan bir yıla kadar hapis cezası bulunmaktadır.

Gürültüye, hava kirliliğine sebep olanlar nereye şikayet edilir?

İlgili şehirdeki Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüklerine ihbarda bulunulabileceği gibi Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı “ALO 181” hattından da şikayette bulunulması mümkündür.

Yorum yapın

Danışmanlığınızı planlamak için bizimle iletişime geçin.

Jet Hukuk Bürosu
Mecidiyeköy
İstanbul