Bilişim hukuku nedir?

Bilişim hukuku, bilgiyi, teknolojiyi kötüye kullanımın önüne geçilebilmesi ve bu yolla kişilere gelebilecek zararları önleyebilmek amacı ile oluşmuş bir hukuk dalı olarak hizmet vermektedir.
Bilişim, elektronik sistemleri kapsamı içine alan, her türlü bilgi ve verinin işlenmesi ve değerlendirmesi aşamalarının tamamına verilen isimdir. Bilgi ile teknolojinin harmanlanarak ekonomik ve toplumsal alanlarda kullanıldığı bilişim bilimi ile ilgili yasal olmayan süreçlere müdahale eden alan ise bilişim hukuku olarak tanımlanmaktadır.

Bilişim Hukuku Nedir?

“Bilişim hukuku nedir” sorusu yanıtlanırken, bilişim suçları olarak tanımlanan, bilgisayar ya da iletişim ile bağlantılı teknolojilerin kullanım yoluyla işlenen, bilgi ya da verilerin nakli, kanun dışı kullanımı, ahlaki değerlere aykırı davranışları kapsayan tüm suçların yargılandığı hukuk dalıdır cevabını kullanabilmekteyiz.
Bilişim suçları amaç ve türlerine göre çeşitli şekillerde karşımıza çıkabilmektedir. Bu bağlamda bilişim suçları; bilgisayar sistemleri yetkisi olmayan kişilerin erişim sağlaması, bilgisayar kullanarak dolandırıcılık, sahtecilik yapılması, yazılımların izin alınmaksızın kullanımı, kişisel verilerin kişinin izni olmadan kötü niyetlerle kullanımı, sahte kişilik oluşturma, yasadışı yayınların kullanılması, terör içerikli faaliyetlerde bulunma, çocuk ya da yetişkin pornografik paylaşımların kullanılması, firmalara ait özel ticari sırların çalınması ve ifşa edilmesi, hackerlik, bilgisayar ya da iletişim kanalları kullanılarak uyuşturucu satışı gibi suçlar olarak örneklendirilebilmektedir.

Bilişim Hukuku Nasıl İşler?

Bilişim yoluyla işlenen ve yargı yoluna açılan, bilişim hukuku alanına giren suçlara örnek olarak;
Suçun bilişim suçu olabilmesi için teknoloji kullanımı ya da bilgisayar sistemi kullanımı gerçekleşmesi gerekmektedir.
Ulusal ya da uluslararası boyutta bilişim yoluyla işlenmiş az riskle çok kazanç elde edilebilecek kanunda suç sayılan içeriğe sahip olması gerekmektedir.
Büyük işletmelerin, büyük kuruluşların bilişim içeren yasal olmayan davranışlar sebebi ile çok büyük zararlara uğramış olması gerekmektedir.
Ekonomi ve finans alanlarına bilişim üzerinden işlenen suçlara ötürü büyük ekonomik kayıplar oluşması gerekmektedir.
Kişilerin özel bilgi ve verilerinin teknoloji yardımı ile ya da bilgisayar kullanarak yayılmasını sağlayacak ortamın oluşturulması gerekmektedir.
Fikri hukuk ihlalleri, dijital reklam, sosyal medya kullanımı ile gerçekleşen bilgi güvenliği ve gizliliğini ihlal eden durumlar oluşmuş olması gerekmektedir.
Kısaca bilişim ya da internet sistemi aracılığı ile gerçekleştirilen yasa dışı tüm hal ve hareketler bilişim hukuku alana girmektedir.
Bu tarz suçlarla karşılaşıldığına mutlaka yasal destek alarak hukuki işlem başlatılması gerekmektedir.

Bilişim Hukukunun Temel İlkeleri Nelerdir?

Bilişim hukukunun temel ilkeleri;

  • Rekabet
  • Nesnellik
  • Şeffaflık
  • Kaynakların etkin ve verimli kullanımı
  • Tüketici hak ve menfaatlerinin kullanılması
  • Ulusal ve uluslararası standartların dikkate alınması şeklinde sıralanabilmektedir.

Her hukuk alanında olduğu gibi eşitlik, kişisel hakların korunması ve kanunilik ilkeleri kapsamında değerlendirilen bilişim hukuku hem kişisel hem de toplumsal değerlendirilmektedir.

Bilişim Hukukuna dair genel bilgiler

Bilişim suçları diğer suç türlerine göre çok daha ağır maddi ve manevi birtakım sonuçlar doğurmaktadır.
Bilişim suçlarını işleyen yaş grupları genellikle 17 yaş ile 35 yaşı arasındaki yaşlardan oluşan kişiler tarafından işlenmektedir.
Bilişim hukuku ile internet hukuku birbirleri ile etkileşim halinde olan hukuk alanları olarak faaliyet göstermektedir. İnternet ile ilgili kullanım, veri paylaşımı, veri edinme, kişisel bilgiler ile ilgili erişimin sağlanması gibi konular her iki hukuk alanında da ilgilenilen konuları kapsamaktadır.
Yine bilişim hukuku borçlar hukuku ve fikri mülkiyet hukuku gibi hukuk dalları ile de etkileşim içerisinde olan bir hukuk dalıdır.
Bilişim suçları bilgisayar, internet, cep telefonu kullanılarak işlenen suçlardandır.
Kanunda bilişim suçları, bilişim sistemine girme, bilişim sistemini engellemeden verilerin yok edilmesine kadar ve hatta verilerin bozulmasının ve değiştirilmesinin, bankaların ya da kredi kartlarının kötü amaçlar için kullanımı, yasaklanan cihaz ve programlara yönelik kullanımlar olarak sıralanabilmektedir.

Sistemdeki verileri yok etmenin/değiştirmenin cezası nedir?

Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri gereğince sistemdeki verileri bozma, değiştirme, erişilemez kılma, farklı yere aktarma gibi fiilleri yapan kişiler altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Bilişim suçlarında uzlaşma kurumu uygulanabilir mi?

Bilişim suçları kamuya karşı işlenen suçlar kapsamında olmasından kaynaklı re’sen takibe geçilir. Fiil neticesinde zarar gören kişinin şikayetten vazgeçmesi soruşturma/kovuşturmayı sona erdirmeyecek olup uzlaşma kurumu bu suçlarda uygulama alanı bulamayacaktır.

Sistemlere sadece izinsiz girmek suç mudur?

Başkaca herhangi bir fiil yapılmasa da (veri aktarımı, değişimi, silme işlemi vs.) başlı başına sisteme giriş yapılması da Türk Ceza Kanunu uyarınca suç olarak tanımlanmıştır. Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kişiye bir yıla kadar hapis cezası veya adli para cezası verileceği yasa ile hüküm altına alınmıştır.

 

 

Yorum yapın

Danışmanlığınızı planlamak için bizimle iletişime geçin.

Jet Hukuk Bürosu
Mecidiyeköy
İstanbul