Askeri hukuk nedir?

Askeri Hukuk özellikle askeri personel ve onların ihtiyaçlarını ele alan ceza hukuku dalıdır. Askeri ceza hukukunun konusu, askeri ceza hukuku ve diğer askeri yasalar kapsamındaki suçların ve bunlara uygulanan yaptırımların ele alınmasını içermektedir. Askeri Ceza Hukuku; askeri ceza ve disiplin davalarını kapsayan ve bu konuda yasal hükümler içeren bir kamu hukuku dalıdır. Askeri ceza ve idari davaların kapsamı çok geniştir. 6413 Sayılı Askeri Disiplin Yasası, 1632 Sayılı Askeri Ceza Yasası, 211 Sayılı İç Hizmet Yasası, TSK Personel Yasası ve Yedek Subaylar Yasası kaynaklı davaları kapsar.  

Askeri Suçlar Hangileridir?  

Askeri Ceza Kanunu’nun 1. maddesine göre ölüm, ağır hapis ve belirli süreli hapis cezası gerektiren suçlar askeri suçlardır. Askeri kabahatler, Askeri Ceza Kanunu kapsamında kısa cezalarla cezalandırılan suçlardır. Yani askeri suç; askeri suç ve askeri kabahat olarak ikiye ayrılmaktadır. Dolayısıyla bir suçun askeri suç sayılabilmesi için cezasının Askeri Ceza Kanunu’nda belirtilmesi gerekir.  

 Askeri suçlar: Askerden kaçma, itaatsizlikte ısrar etme, amirlerine veya amirlerine fiilen saldırma, amir veya amirleri tehdit etme, aktif davranış vb. gibi sadece Askerî Ceza Kanununda yer alan ve ancak askerler tarafından işlenebilen salt askeri suçlara ek olarak. Aşağılık, vatana ihanet, fesat, kendini askerlik hizmetine uygun görmeme, görevi ihmal, rüşvet, casusluk vb. diğer kanunlarda veya Askeri Ceza Kanunu’nda kısmen veya tamamen öngörülmüş olmasına rağmen askerlik suçlarına benzer suçlardır. TPC’de bahsi geçen Askeri çıkarları korumak için tasarlanmış ceza maddeleri;  

Konu başkanı tarafından verilen;

  • uyarı
  • kınama
  • yarı zamanlı hizmete devam etme
  • maaş kesme  

Disiplin kurulları ve amirleri tarafından verilebilir;

  • işyerini terk etmemek için ceza
  • hapis cezası

Yüksek Disiplin Kurulu tarafından belirlenen, terhis cezalarının kaldırılması ve yürütmenin durdurulması için İdare Mahkemesi tarafından açılan idari davalar Askeri Disiplin Kanunu kapsamına girer.  Askeri hukuk dalında cezalar, astsubay, subay, uzman erbaş, uzman jandarma, askeri öğrenciler, sivil personel ve yabancı asker kişilere uygulanır. 

Askeri Hukuk Nasıl İşler?  

Askerlik davaları ülkemizde çok sınırlı bir alandır ve sadece orduyu ilgilendirir. Askeri Ceza Kanunu’nda açıkça belirtilen kuralların ihlalinden doğan askeri ceza davalarında, alanında uzman askeri ceza avukatlarının haklarını kaybetmemeleri esastır. Bu tür davalar, ceza davaları olduğu için insanlar üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir. Askeri davalar uzmanlık gerektirir. Hata durumunda telafisi mümkün olmayan cezalar söz konusu olabilir. Askeri Ceza Kanunu’nun 1632’nci maddesi, Askeri Yargıtay, Askeri İstinaf Mahkemesi, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve İdare Mahkemesi’nde, Asliye Ceza Mahkemesi ve Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davalar, askeri personelin özlük haklarının tazmini davaları ile işten çıkarma ve disiplin cezalarının infazı davaları Askeri Disiplin Kanunu kapsamına girer.  

Askeri Hukukun Temel İlkeleri Nelerdir?  

Anayasa referandumu sonucunda askeri yargının kaldırılması gün yüzüne çıkmıştır. Adaletin birleştirilmesi amacıyla askeri mahkemelerin kaldırılmasına karar verilmiştir. Bu durumda askeri mahkemelerin görev ve yetkileri sivil mahkemelere devredilmiştir. Ayrıca, askeri suçları sadece savaş davalarında yargılamak üzere askeri mahkemeler kurulur. Askerlik personeli tarafından askerî mahalde işlenen davaların askerlik suçları kapsamında olmadığı, yargı organlarınca görülmesi gereken davaların askeri ceza davaları ve idari davalardan farklı olduğu belirtilmelidir. Devlet ve toplum yapısına sıkı sıkıya bağlı bir kurumun işlevlerini tam olarak yerine getirebilmesi için özel kurallara uyması ve kendi ceza ve disiplin mevzuatına sahip olması gerekir. Askerlikte disiplin esas olarak askerlik hizmetinin niteliğinden kaynaklanan suç ve cezaları içeren askerlik ceza kanununun uygulanmasıyla sağlanmaktadır.  

Askerden firar etmenin cezası nedir?

Askeri Ceza Kanunu madde 66 uyarınca; bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilmesi yönünde yaptırım öngörülmüştür.

Askerden firar etme sonucu verilen hapis cezası ertelenebilir mi?

Kişinin yargılandığı mahkeme tarafından hapis cezasının ertelenmesi yönünde hüküm kurulması mümkündür.

Yoklama kaçağı para cezasına itiraz nereye yapılır?

Cezaya dair evrakın tarafınıza tebliğ edilmesi akabinde 15 gün içinde kararı veren idarenin bulunduğu yerdeki sulh ceza hakimliğine itiraz edilir.

 

Yorum yapın

Danışmanlığınızı planlamak için bizimle iletişime geçin.

Jet Hukuk Bürosu
Mecidiyeköy
İstanbul